niedziela, 21 sierpnia 2011

Liturgia papieska wzorem do naśladowania?

Dziś na zaprzyjaźnionym portalu poświęconym liturgii papieskiej opublikowany został krótki artykuł dotyczący zagadnienia: "czy Służba Boża sprawowana przez Biskupa Rzymu jest wzorcowa dla całego świata?":
Ordo Romanus primus, czyli „porządek rzymski pierwszy”, datowany na koniec VII wieku, ukazuje niezwykle bogatą w obrzędy liturgię Niedzieli Wielkanocnej, której w Rzymie przewodził Sacerdos maximus – czyli papież.



Ceremoniał ten w ścisły sposób odnosi się do tzw. rzymskiej liturgii stacyjnej (od łac. statio – „stacja”) będącej wzorem dla ceremonii pontyfikalnych niemal wszystkich liturgii Kościoła Zachodniego. Dziewięć wieków później św. Pius V, na polecenie Soboru Trydenckiego, wydał w 1570 r. pierwszy Mszał Rzymski, który w dużej mierze oparty został na Ordo Missae Secundum consuetudinem Romanae Curiae z 1474 roku (tzw. Mszał Kurii Rzymskiej) oraz Ordinarium Missae stosowanym w papieskiej kaplicy. Mszał ten, z nielicznymi wyjątkami, stał się obowiązujący w całym Kościele. Liturgia sprawowana przez Następcę Księcia Apostołów ukształtowała zatem w znacznej mierze liturgię sprawowaną w parafiach rzymsko-katolickich na całym świecie. Podobnie i dziś liturgia sprawowana przez Ojca świętego Benedykta XVI, która odznacza się niezwykłym pięknem, winna być wzorem do naśladowania dla wszystkich Kościołów miejscowych. Wyraża się to m. in. W przyjmowaniu Komunii świętej w uświęcony przez lata i Tradycję sposób, czyli w pozycji klęczącej i do ust, czy też poprzez zwrócenie się w kierunku krzyża – Chrystusa, który zawsze powinien stanowić centrum każdej celebracji. Antonio kard. Canizares Llovera, prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, w jednym z wywiadów użył słów, które wszyscy winniśmy mieć w pamięci: „Papieska liturgia w rzeczywistości zawsze była i nadal jest wzorcowa dla całego świata katolickiego”
W ostatnim czasie cytowany wyżej hierarcha wypowiedział niemal te same słowa w rozmowie z Radiem Watykańskim odnosząc się do liturgii sprawowanych przez Ojca Świętego Benedykta XVI w czasie Światowych Dni Młodzieży w Madrycie.

Oto pierwsze słowa ks. prałata Guido Mariniego, Mistrza Ceremonii papieskich, wypowiedziane w wywiadzie dla tygodnika "Niedziela" (nr 14/2011):
Na początku chciałbym podkreślić, że celebracje, którym przewodniczy Ojciec Święty, mają być punktem odniesienia dla całego Kościoła. Papież jest najwyższym kapłanem, liturgiem Kościoła, który poprzez celebracje przekazuje wiarygodną naukę liturgiczną – punkt odniesienia dla wszystkich.


Odpowiedzi na pytanie w jakim stopniu liturgia apostolska wpływała na obrzędy Kościołów lokalnych w ciągu wieków dogłębnie omawia m. in. ks. Franck Quoëx w swym artykule Od ceremoniału papieskiego do Mszału Rzymskiego - obrzędy eucharystyczne, gdzie w przypisie piątym przywołuje słowa najsłynniejszego brazylijskiego liturgisty (J. Nabuco):
Jeśli porównamy funkcje pontyfikalne ceremoniału biskupiego z tymi, które przepisuje ceremoniał rzymski, to jest ceremoniał papieski, natychmiast dostrzegamy, że jeden [tzn. ten drugi - ceremoniał papieski] jest prototypem innego [tzn. tego pierwszego - ceremoniału biskupiego].
Z kolei wspomniany wyżej hierarcha, obecny prefekt Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów we wstępnie do książki ks. Nicoli Buxa o reformie liturgicznej papieża Benedykta XVI napisał:
(...) ubogacić się sposobem w jakim Ojciec Święty celebruje liturgię – wspierany przez Papieskie Biuro Celebracji Liturgicznych, któremu przewodzi ks. prałat Guido Marini, a którego doradcą jest autor tejże książki. Te pontyfikalne liturgie są wzorcowymi dla całego świata katolickiego.
Podobne słowa znajdujemy w drugim tomie Wykładu liturgii abpa Nowowiejskiego: "Kościoły świata całego, zawsze oglądające się na swoją matkę, Kościół Rzymski, i w użyciu barw poczęły ją naśladować..." (s. 95).