Nowy Ruch Liturgiczny: Annus liturgicus

czwartek, 15 kwietnia 2010

Annus liturgicus

Poniżej zebrane i chronologicznie ułożone są artykuły i materiały zgromadzone na naszych stronach (będą one sukcesywnie uzupełniane), które przybliżają i wyjaśniają tajemnice przeżywane w ciągu całego roku kościelnego. Swego czasu opublikowaliśmy także porównanie dotyczące roku liturgiczne w zwyczajnej i nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego, a także wieczysty kalendarz liturgiczny dla starszej formy rytu rzymskiego, w uwzględnieniem nowych diecezji polskich. Objaśnienia kolejnych okresów roku kościelnego pochodzą z Mszału Rzymskiego z dodaniem Nabożeństw Nieszpornych dom O. G. Lefebvre'a O.S.B w opracowaniu benedyktynów tynieckich, wydanego w 1958 roku.

I. ADWENT

Wyraz Adwent (z łacińskiego adventus) oznacza przyjście, zjawienie się. W istocie, podczas Adwentu Kościół obchodzi tajemnicę dwojakiego objawienia Chrystusa: objawienia łaski i objawienia chwały. Historyczne narodzenie Jezusa, było objawienie łaski i miłosierdzia Bożego: 'Okazała się dobroć i ludzkość Zbawiciela' (św. Paweł do Tytusa 3, 4). Powrót zaś Chrystusa przy końcu świata będzie objawieniem Jego chwały i potęgi. Te dwa objawienia stanowią jakby dwa bieguny między którymi rozwija się obecne życie Kościoła.

# Adventus Domini
# Rorate caeli - Niebiosa, rosę spuszczajcie z góry
# Antyfony "O" - 17 do 23 grudnia
# Introit z pierwszej niedzieli Adwentu
# Introit z drugiej niedzieli Adwentu
# Introit z trzeciej niedzieli Adwentu
# Introit z czwartej niedzieli Adwentu

II. OKRES BOŻEGO NARODZENIA

Zaiste Misterium Bożego Narodzenia jest początkiem naszego zbawienia. 'Dziś zgładzona jest nieprawość ziemi, a Zbawiciel świata będzie panował nad nami' (werset z wigilii). Ta tajemnica dopełnia się przez połączenie serc naszych z Chrystusem, który w nas rodzi życie duszy. 'Zamieszkał między nami, jest stale wśród nas, a ilukolwiek z nas przyjęło Go, dał im moc stać się synami Bożymi przez łaskę'. 'Poznaj chrześcijaninie, - mówi św. Leon w kazaniu na jutrzni, - godność swoją, a strzeż się powrotu do dawnej podłości, przez niegodne postępowanie, teraz gdyś się stał uczestnikiem Boskiej natury. Pomnij do jakiego ciała i do jakiej głowy należysz. Pamiętaj, iż wyrwał cię Pan z mocy ciemności, a przeniósł do światła i Królestwa Bożego'.

# Nativitas Domini
# Martyrologium Romanum in die 24 decembris
# Introit z uroczystości Bożego Narodzenia
# Crudelis Herodes, Deum
# Introit z uroczystości Objawienia Pańskiego
# Circumcisio Domini

III. PRZEDPOŚCIE

W okresie Przedpościa liturgia rozważa szczególnie głębokość upadku rodzaju ludzkiego. U źródła ogromu nędzy, nieszczęść i grzechu, w którym świat jest pogrążony tkwi tajemnica grzechy pierworodnego: czyli buntu pierwszego człowieka, który świadomie i dobrowolnie odwrócił się od Boga; Ten pierwszy bunt był grzechem pychy i pożądania. 'Tak przez jednego człowieka przyszedł na świat grzech, a przez grzech śmierć, a ta przeszła na wszystkich ludzi, bo w nim wszyscy zgrzeszyli' (Rzym 5, 12). Natura ludzka tedy, którą dziś dźwigamy, to już nie ta, jaka wyszła z rąk Stwórcy. Chociaż nie zepsuta zupełnie, jest jednak zraniona, uszkodzona i opór łasce Bożej nie jest jej obcym. Z tego dziedzicznego grzechu pierwszego człowieka płyną w następstwie cierpienia, smutki, śmierć, bunt niskich popędów przeciwko wyższym, rozłam wewnętrzny, a także i zewnętrzny z całym otaczającym nas światem. Ten stan zdawałby się beznadziejny, gdyby nie promieniała pewność, że mamy Odkupiciela. Ów dramat człowieka walczącego z grzechem i jego skutkami odczuwał św. Paweł gdy pisał: 'Widzę zakon w członkach moich sprzeciwiający się zakonowi umysłu mego i biorący mnie w niewolę... Nieszczęsny ja człowiek, kto mnie wybawi od ciała tej śmierci?... Łaska Boża przez Jezusa Chrystusa Pana naszego' (Rzym 7, 23-25).

# Tempus Septuagesimae
# Introit z niedzieli Siedemdziesiątnicy
# Introit z niedzieli Sześćdziesiątnicy
# Introit z niedzieli Pięćdziesiątnicy

IV. WIELKI POST

Liturgia Wielkopostna przepełniona naukami Mistrza i duchem pokuty ma za zadanie przygotować nas do jaknajgodniejszego uczestnictwa w dziele odkupienia Chrystusa. (...). Kościół nazywa Wielki Post Sakramentem, czyli znakiem widzialnym łaski niewidzialnej: to przekonanie przebija się w pięknej Kolekcie z soboty po Niedz. Suchej: 'Daj Panie, zbawienną skuteczność postom naszym, aby podjęte przez nas umartwienie ciała, dodawało żywotnych sił duszom naszym'. Post jest Sakramentem w szerszym znaczeniu. Celem pracy postnej i tej walki jest uczestnictwo w zwycięstwie Chrystusa. Stąd radosny charakter Wielkanocy udziela się w pewnym stopniu całemu okresowi przygotowawczemu. Oczywiście, obraz Chrystusa ukrzyżowanego, panuje nad tymi tygodniami, wzbudzając w nas wstręt do grzechu i gorzki żal za przewinę, która tak okropną Męką musiała być odkupiona. (...). Nie byłby jednak ten program pełny, gdybyśmy nie zwrócili uwagi na inną cechę Postu, a mianowicie na jego wartość społeczną, którą liturgia przypomina na każdej niemal stronicy mszału. Okres Wielkopostny jest okresem natężenia życia Kościelnego, wspólnego wysiłku wszystkich członków ciała mistycznego Chrystusa. Chrześcijanin nie czuje się nigdy samotny w walce ze złem: otacza go opieką cały Kościół, który przykładem, modlitwą i radą wskazuje mu drogę do Chrystusa.

# Introit ze Środy Popielcowej
# Introit z pierwszej niedzieli Wielkiego Postu
# Introit z drugiej niedzieli Wielkiego Postu
# Introit z trzeciej niedzieli Wielkiego Postu
# Introit z czwartej niedzieli Wielkiego Postu
# Introit z piątej niedzieli Wielkiego Postu
# Tradycyjne przepisy postne

V. OKRES MĘKI PAŃSKIEJ

Okres Męki Pańskiej obejmuje dwa tygodnie. Sama nazwa wskazuje, że Kościół, nie przestając wzywać pokuty, zachęca wiernych do rozważania męki Pana Jezusa. W tym okresie przede wszystkim podkreślona jest istota Kapłaństwa Chrystusa i Jego Ofiary. (...). W Nowym Zakonie jest tylko jeden Ołtarz, jedna Ofiara; jeden jedyny Kapłan - Jezus Chrystus. 'Jesteśmy uświęceni przez Ofiarę Jezusa raz na zawsze'... Według Starego Obrządku 'każdy kapłan staje codziennie, sprawując swój urząd i te same często składając ofiary, które nigdy grzechów zgładzić nie mogą. Ten zaś (Chrystus) Jedyny, złożywszy ofiarę za grzechy, siedzi po prawicy Bożej... Jedyną bowiem ofiarą doskonałymi uczynił poświęconych (Żyd. 10, 10-11, 14). (...). Liturgia Męki Pańskiej szczególnie nawołuje wiernych, aby wzięli udział w ofierze Chrystusa, już to łącząc się modlitwą i sercem z bolesnymi zdarzeniami z ostatnich tygodni Jego życia, już to poprzez pokutę własną i gorliwość życia.

# Hymn na Niedzielę Palmową - Gloria, laus, et Honor
# Krótka historia obrzędów Niedzieli Palmowej
# Introit z Niedzieli Palmowej
# Poniedziałek Wielkiego Tygodnia
# Wtorek Wielkiego Tygodnia
# Środa Wielkiego Tygodnia
# Introit z Mszy Wieczerzy Pańskiej
# Śpiewy liturgiczne z Liturgii Męki Pańskiej
# Ciemne Jutrznie
# Tenebrae factae sunt

VI. OKRES WIELKANOCNY

Wielkanoc jest najstarszym i największym świętem ze wszystkich w całym roku. Zmartwychwstaniem potwierdził Pan Jezus swoje Boskie posłannictwo i prawdziwość Bóstwa swojego. Apostołowie, którzy na widok męki Chrystusa pierzchli trwożliwie, ujrzawszy Go zmartwychwstałego, stali się odważni i wiary w Bóstwo Chrystusa nawet śmierć nie wydarła z ich duszy. Zmartwychwstanie utwierdza nas w przekonaniu o nieśmiertelności duszy naszej i jest zapewnieniem zmartwychwstania ciał. Zaprawdę fakt zmartwychwstania jest u podstaw całej wiary katolickiej i słusznie pisze św. Paweł do Koryntian, że ;jeśli Chrystus nie zmartwychwstał próżne jest wtedy przepowiadanie nasze, próżna jest i wiara wasza' (1 Kor. 15, 14).

# Lumen Christi!
# Śpiewy liturgiczne z Liturgii Wigilii Wielkanocnej
# Śpiewy liturgiczne z Liturgii Mszy Rezurekcyjnej
# Śpiewy liturgiczne z Liturgii Mszy w dzień Zmartwychwstania
# Introit z Mszy świętej w dzień Zmartwychwstania
# Poniedziałek po Wielkanocy
# Wtorek po Wielkanocy
# Środa po Wielkanocy
# Czwartek po Wielkanocy
# Piątek po Wielkanocy
# Introit z Mszy Soboty Przewodniej
# Sobota Przewodnia
# Introit z Mszy Niedzieli Białej
# Kilka szczegółów z dziejów rezurekcji
# O pobożności ludowej w okresie Wielkanocnym
# Ego sum Pastor bonus - Niedziela Dobrego Pasterza
# Zesłanie Ducha Świętego
# Introit z niedzieli Zesłania Ducha Świętego

VII. OKRES PO ZESŁANIU DUCHA ŚWIĘTEGO

Czas po Zesłaniu Ducha św. jest okresem, w którym liturgia poświęca szczególną uwagę tajemnicy Kościoła Chrystusowego, który jest ciałem mistycznym Jezusa. Następujący po Wniebowstąpieniu Pańskim dzień Zesłania Ducha św. był właściwym dniem narodzin Kościoła. O ile dotychczas okresy liturgiczne były poświęcone ku czci głównych tajemnic Wcielenia i Odkupienia, o tyle teraz będziemy święcić owoce tych tajemnic, a zwłaszcza życie wewnętrzne, oraz działalność zewnętrzną Kościoła, oblubienicy Chrystusa, którą On zaślubił sobie na Krzyżu w miłości Ducha św. Naukę o mistycznym ciele Chrystusa streścił Ojciec św. Pius XII w sławnej Encyklice: 'Mystici Corporis Christi'. 'Chrystus - pisze Papież - jest w nas przez Ducha swojego, udziela Go nam i tak przez Niego działa, iż wszelkie rzec można sprawy Boże, dokonane przez Ducha św. w duszach, są zarazem dziełem Chrystusa. Jeśli kto Ducha Chrystusowego nie ma - mówi Apostoł - ten nie jest Jego. Lecz jeśli Chrystus w was jest... Duch żyje wskutek usprawiedliwienia' (Rzym. 8,9.10).